Santoor

De santoor (ook geschreven als santur of santour) is het Perzische hakkebord — een trapeziumvormige klankkast met tientallen stalen en messing snaren, aangeslagen met twee vederlichte houten hamertjes die mezrabs heten. De glinsterende, cascadeachtige klank vormt het hart van de Perzische klassieke muziek, en de verwanten lopen van de Indiase santoor tot de Griekse santouri en de Chinese yangqin. Sala Muzik voert handgemaakte Perzische santoors uit de werkplaatsen van Sadeghi, Hamid Mousavi, Salari en Davoud Shirazi — van eerste instrumenten die met koffer worden geleverd tot 12- en 14-kharakmodellen van concertniveau.

Snelle keuzes per spelerstype

De santoor en zijn Perzische familie

De santoor speelt zelden alleen. In een klassiek Perzisch ensemble staat hij naast de tar, setar, kamancheh en de tombak — en elk van die instrumenten heeft zijn eigen hoek in onze winkel.

9 kharak versus 12 kharak — waarmee begin je?

Een kharak is een van de kleine houten kammen die de snaren dragen; het aantal per zijde bepaalt het bereik van het instrument. De 9 kharak is de klassieke standaard waar vrijwel elke methode en elke docent van uitgaat. De 12 kharak voegt lagere kammen toe voor een dieper register en meer ruimte om te moduleren.

Volledige vergelijking: Verschillen tussen de 9-kharak en 12-kharak santoor. Is zelfs 12 niet genoeg, dan is de 14-kharak MAS-414 de santoor met het grootste bereik die wij op voorraad hebben.

Wat een kwaliteitssantoor tot een kwaliteitssantoor maakt

Twee santoors kunnen er vrijwel identiek uitzien en toch werelden van elkaar verschillen in klank. De verschillen zitten verborgen in het hout, de stempennen en de kammen:

• Gedroogd hardhout — notenhout is de klassieke keuze voor het frame en het bovenblad; goed gerijpt hout houdt het instrument stabiel en de klank warm.
• Stempennen die houden — goedkope pennen slippen, en op een instrument met zoveel snaren betekent dat voortdurende frustratie. Goede pennen draaien soepel en blijven staan.
• Passing van de kharaks — elke kam moet vlak liggen en zijn snaren op gelijke hoogte dragen, anders smoren tonen en gaan ze rammelen.
• Gelijkmatige snaarafstand — strakke, consistente koren zorgen dat de mezrabs ook in hoog tempo precies landen.
• Evenwichtige klank — een goede santoor glinstert maar blijft articuleren; een modderige klank verraadt een slecht bovenblad.

Lees meer: Tips voor het kopen van een goede santoor en Met welke santoor moet ik beginnen.

Een korte geschiedenis

Aangeslagen snaarinstrumenten staan al bijna drieduizend jaar geleden op Babylonische en Assyrische reliëfs, en de santur is in Perzië eeuwenlang gedocumenteerd als een van de hoofdinstrumenten van de klassieke traditie. Toen het ontwerp op reis ging, zaaide het een hele familie: de 100-snarige Indiase santoor uit Kasjmir, de Griekse santouri, de Iraakse santur en de Chinese yangqin stammen allemaal af van hetzelfde idee — snaren die met lichte hamertjes boven een resonerende kast worden aangeslagen. In Iran werd de santoor een pijler van de radif, het canonieke repertoire van de Perzische klassieke muziek, en twintigste-eeuwse meesters als Faramarz Payvar legden de moderne techniek en notatie vast, waarmee het instrument van hofzalen naar concertzalen over de hele wereld reisde.

Veelgestelde vragen